‘Alcohol moet minder goedkoop en populair’

Maar liefst 931 jongeren zijn vorig jaar in een ziekenhuis opgenomen vanwege alcoholgebruik. Dat is een stijging van 19 procent ten opzichte van 2014. Volgens kinderarts Nico van der Lely kan het tij alleen keren als alcohol minder goedkoop, minder makkelijk verkrijgbaar en minder verheerlijkt wordt en gemeenten daadwerkelijk toezien dat jongeren onder de achttien niet drinken.

Sinds 2014 mag in ons land alleen alcohol worden gekocht en gedronken door personen van achttien jaar en ouder. Desondanks moesten vorig jaar meer minderjarigen in een ziekenhuis worden behandeld als gevolg van alcoholgebruik en was ook vaker sprake van alcoholvergiftiging dan in 2014. Toch is het volgens Van der Lely, gespecialiseerd in alcoholproblematiek bij jongeren, te kort door de bocht om te stellen dat de nieuwe alcoholwet niet zinvol is.

Hogere gemiddelde leeftijd

“Je kunt niet verwachten dat een aangepaste wet onmiddellijk effect heeft”, zegt hij. “Dat heeft meer tijd nodig. Wat we in elk geval al wel zien, is dat ouders zich meer bewust worden van de kwalijke gevolg van alcoholconsumptie op jonge leeftijd en dat zij het hun kinderen verbieden. Een gevolg daarvan is dat het aantal ziekenhuisopnamen op heel jonge leeftijd is afgenomen. De gemiddelde leeftijd bedroeg 15,4 jaar, terwijl dat in 2007 nog 14,9 was.”

Minder populair

De strengere houding van vaders en moeders leidt er volgens Van der Lely ook toe dat meer jongeren buitenshuis hun toevlucht zijn gaan zoeken voor alcoholgebruik. Dáár is volgens hem winst te behalen. “Dankzij de ruim 60.000 uitgiftepunten kunnen jongeren te gemakkelijk aan alcohol komen. Bovendien is het relatief goedkoop. Daar komt bij dat het imago van alcohol te positief is. Wie de laatste film van James Bond heeft gezien, gaat bijna vanzelf denken dat alcohol stoer en cool is. Door deze zaken te veranderen, kunnen we ervoor zorgen dat alcohol minder populair wordt.”

Taak gemeenten

Van der Lely wijst ook op de rol van gemeenten. “Sinds 2014 hebben zij de taak erop toe te zien dat minderjarigen geen alcohol kopen en drinken. Maar vaak houden ze zich nog niet bezig met handhaving en richten ze vooral op preventie. Een andere zorgelijke ontwikkeling is dat sommige gemeenten blurring toestaan. In winkels die traditioneel geen alcohol schonken, kun je nu bijvoorbeeld een biertje krijgen. Denk aan een modewinkel of de kapper. Zo worden jongeren vaker blootgesteld aan alcohol en wordt het ‘normaler’ gevonden om te drinken.”

Eerste polikliniek

De onderzoeksgegevens over ziekenhuisopnamen als gevolg van alcoholgebruik zijn verzameld met behulp van het Nederlands Signaleringscentrum Kindergeneeskunde (NSCK). Het onderzoek is een initiatief van Reinier de Graaf, Universiteit Twente en het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid. Reinier de Graaf zette tien jaar geleden als eerste Nederlandse ziekenhuis een polikliniek op voor Jeugd en Alcohol.

Factsheet alcoholopnames en alcoholintoxicaties bij minderjarigen van 2007 tot en met 2015