DORA: Unieke monitor in operatiekamer

Dr. Guédon, in het middenMet behulp van technologie processen in de operatiekamer veiliger en efficiënter maken. Dat is waar Annetje Guédon aan de TU Delft vandaag op is gepromoveerd. En de technologie heet DORA.

DORA staat voor Digital Operating Room Assistant, en is dus een digitale OK-assistent. DORA bewaakt de veiligheid en kwaliteit van de medische apparatuur op de OK en checkt en dubbel checkt alles. Reinier de Graaf is het eerste ziekenhuis dat met dit systeem werkt en alle operatiekamers ermee heeft toegerust.

“En die digitale ondersteuning voor zorgprofessionals in de operatiekamer is hard nodig”, betoogt Guédon. “De operatiekamer is een uiterst complexe omgeving waar een grote variëteit aan patiënten en ziektes wordt behandeld. Onverwachte gebeurtenissen, zoals spoedoperaties en onverwachte wendingen van operaties, komen vaak voor. Dit vereist dat iedereen die op de OK werkt de situatie snel zo goed mogelijk moet begrijpen en zijn handelingen daarop moet afstemmen. Mijn onderzoek gaat over technologisch support systemen die de OK processen op dezelfde manier ondersteunen als operatieassistenten dat doen. Die technologie kan zorgprofessionals helpen in het verbeteren van patiëntveiligheid en het verhogen van efficiëntie in de OK.”

Maar opereren blijft mensenwerk, toch?

“Dat is zeker zo, welke instrument of apparaat je ook gebruikt. Het is het hele OK-team dat eindverantwoordelijk is. Ook voor de controle op de aanwezigheid en goede staat van apparatuur. Voordat de operatie begint moeten zij eerst een hele checklist doorlopen, zoals is de juiste patiënt er, is alle benodigde apparatuur aanwezig, is de apparatuur op de juiste wijze onderhouden enzovoorts. Noodzakelijk maar veel werk.

Staat het DORA-scherm op groen, dan kan de operatie beginnen. Staat het DORA-scherm op rood, dan wordt het personeel direct geattendeerd op bijvoorbeeld een storing. Hierdoor kunnen medewerkers tijdig bewuste keuzes maken. Ook de technisch afdeling heeft direct inzicht in de storing, zodat zij snel kunnen optreden. Het proces en de samenwerking tussen de OK en de technische afdeling wordt daardoor overzichtelijker en eenvoudiger, waardoor de patiëntveiligheid wordt verhoogd. Het DORA-systeem  kijkt dus net als operatieassistenten mee met elk proces. DORA is dat onderdeel van het team waarmee het teamwork steeds beter wordt.”

Living Labs

Reinier de Graaf heeft één OK volledig ingericht als onderzoeks-OK. Hierin wordt intensief samengewerkt met medewerkers van o.a. de TU Delft, zorgprofessionals van Reinier en erbuiten, ICT’ers,  technici, ingenieurs, analisten, leveranciers en onderzoekers.  Annetje Guédon is een van de onderzoekers waar we heel trots op zijn. Haar onderzoek heeft enorm sterk bijgedragen aan de doorontwikkeling van DORA.

In de onderzoeks-OK wordt (na akkoord op de medisch ethische keuring) uiteindelijk voor onderzoeksdoeleinden gefilmd en data gemeten. Deze data worden bewaard voor  grootschalige analyses. Hierdoor kunnen passende supportsystemen beter worden getest. Het uiteindelijke doel is om meer processen real time te ondersteunen en deze veiliger en efficiënter te maken.

Is álles strak te volgen? Zelfs scharen?

“Alle medische apparaten zijn voorzien van kleine tags. Deze verstoren het operatieproces niet, maar worden wel gedetecteerd door het track & trace systeem dat in het hele OK-complex is aangebracht. Zo wordt DORA voortdurend voorzien van actuele informatie en levert het systeem snel de juiste informatie. Een van de volgende stappen is dat voorspellingen kunnen worden gedaan vanuit het operatieproces. Zo kan het gebruik van een bepaald instrument in de huidige operatie een signaal zijn om de volgende patiënt gereed te maken. Het tag-systeem zou uitgebreid kunnen worden naar instrumenten, maar de tags moeten dan wel kleiner worden èn het grondige reinigingsproces kunnen weerstaan.”

Chirurg M. van der Elst, lid van de promotiecommissie: "Annetje heeft goed werk verricht voor ons ziekenhuis en de TU Delft. Door haar vrolijke, innemende persoonlijkheid, haar werklust en haar gevoel voor humor vormde ze een stevige en positieve schakel tussen de praktische medische realiteit van de OK en de technologische wetenschappelijke wereld van de TU!"

De directie van Reiner de Graaf feliciteert Doctor Guédon van harte met haar titel.