Experimenteren vormt de basis bij invoering regieverpleegkundigen

De afgelopen twee jaar heeft het Reinier de Graaf ziekenhuis op vier verschillende afdelingen (de proeftuinen) geëxperimenteerd met de ontwikkeling en invoering van twee nieuwe verpleegkundige functieprofielen: de verpleegkundige (mbo) en de regieverpleegkundige (hbo). Uit het onderzoek, uitgevoerd door Jannine van Schothorst van ESHPM, blijkt dat verpleegkundigen goed in staat zijn om zelf samen de functieprofielen vorm te geven. Dit leidt tot rollen die passen bij hun competenties. Verpleegkundigen ervaren bovendien meer plezier in hun werk in hun nieuwe rollen. Dit leidt tot betere zorg.

Van Schothorst is promovendus bij de Erasmus School of Health Policy & Management (ESHPM). Zij onderzocht in opdracht van Reinier de Graaf de invoering van deze functiedifferentiatie. Het onderzoek geeft inzicht in de ontwikkeling van verpleegkundig leiderschap in de dagelijkse praktijk. “In de proeftuinen waren de verpleegkundigen in de lead. We hebben gezien hoe belangrijk het is dat verpleegkundigen zelf functiedifferentiatie vorm konden geven in de praktijk. Dit leidde tot verpleegkundige rollen die passen bij de verschillende competenties, de (verpleegkundige) zorgpraktijk en de ontwikkeling van verpleegkundig leiderschap”, aldus Jannine van Schothorst.

Ondersteunen en coachen

Directievoorzitter Carina Hilders is blij dat de ontwikkeling van de nieuwe verpleegkundige rollen zo stevig verankerd is. “We wilden graag dat verpleegkundigen zelf de functiedifferentiatie in de praktijk vorm zouden geven. Om dit proces zo goed mogelijk te faciliteren hebben leidinggevenden, Bureau Verpleegkundige Zaken en de Reinier Academie veel tijd en energie vrijgemaakt om hen hierin te ondersteunen en te coachen. Daarmee hebben zij een belangrijke bijdrage geleverd aan dit succesvolle proces.”

Doorgaand proces

Uit het onderzoek blijkt onder andere dat het experimenteren met de ontwikkeling van verpleegkundige rollen een ingewikkeld en intensief proces is. “Het is meer dan het verdelen van taken, het gaat om de professionalisering van de verpleegkundige beroepsgroep. Eigenlijk is het een organisatie-ontwikkelingsproces, dat om ruimte vraagt voor de regieverpleegkundige zelf en collega-verpleegkundigen. Er is sprake van een transitie, zowel beroepsinhoudelijk als in de organisatie van de zorg aan de patiënt”, aldus Anne Marie Weggelaar, onderzoeker bij ESHPM. Volgens de onderzoekers is ontwikkeling en inbedding van functiedifferentiatie voor verpleegkundigen dan ook geen afgerond traject, maar een doorgaand en intensief proces.

Meer uitdaging en plezier

Uit het onderzoek blijkt ook dat verpleegkundigen meer tevreden als zij binnen het team een bijdrage kunnen leveren aan bijvoorbeeld coaching en kwaliteitsverbetering. Collega Iris Wallenburg vult aan: “Regieverpleegkundigen ervaren meer uitdaging en plezier in hun nieuwe rol. Zij spelen een belangrijke rol in de dagelijkse coördinatie van de organisatie op de verpleegafdeling en in kwaliteitsverbetering. De toename van taken en leidt soms tot extra werkdruk, mede door de transitie binnen de verpleegkundige teams. Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat op een verpleegafdeling minimaal 30% regieverpleegkundigen nodig zijn. Variabelen zoals taakvolwassenheid van het team, kwaliteitsuitdagingen voor de komende periode en differentiatie in het zorgaanbod op een afdeling vragen om meer regieverpleegkundigen."