Huidkanker (Melanoom)

Melanoom is een agressieve vorm van huidkanker. Soms verschijnt deze moedervlek uit het niets, maar vaker ontstaat een melanoom uit een bestaande moedervlek.

De afgelopen vijf jaar is het aantal patiënten met melanoom in onze regio sterk gestegen. In Nederland wordt per jaar bij ongeveer 3.500 mensen een melanoom vastgesteld. Voor de puberteit komt het melanoom heel zelden voor. Daarna kan het op elke leeftijd ontstaan, maar meestal bij mensen die tussen de 30 en 60 jaar oud zijn.

Oorzaak

De oorzaak van een melanoom is niet altijd duidelijk. De relatie met blootstelling aan teveel zon is aannemelijk maar niet bewezen. De relatie tussen verbranding op jonge leeftijd en een verhoogd risico op melanoom staat wel vast. Mensen met bepaalde lichamelijke kenmerken hebben meer aanleg om een melanoom te krijgen. Zij hebben vaak een lichte huid, die moeilijk bruin wordt én snel verbrandt.

Het melanoom blijkt ook vaker voor te komen bij mensen die over het hele lichaam een groot aantal moedervlekken of afwijkende moedervlekken hebben (dysplastische naevi). Moedervlekken verschillen onderling niet alleen in grootte, maar ook in vorm en kleur. Zij komen onder meer voor in families met een aanleg voor het krijgen van erfelijk melanoom. Een kenmerk van het erfelijk melanoom is het voorkomen van veel en afwijkende moedervlekken, waaruit een melanoom kan ontstaan. Ongeveer 5 tot 10% van alle mensen met een melanoom heeft de ziekte gekregen door erfelijke aanleg.

Klachten

U herkent een melanoom als een sterk afwijkende moedervlek, of een nieuw ontstane moedervlek die verandert. Vaak gaat dit gepaard met jeuken of bloeden van de moedervlek. Ga bij twijfel naar uw huisarts.

Diagnose

Wanneer u klachten heeft of wanneer een of meer van bovenstaande symptomen aanwezig zijn, is het belangrijk om zo snel mogelijk duidelijkheid te hebben. Door o.a. microscopisch onderzoek kan met grote zekerheid worden gesteld of het om een melanoom gaat. Met een handmicroscoop (dermatoscoop) bekijken we de afwijking op de huid die hiermee tien keer vergroot wordt. Er wordt hiervoor intensief samengewerkt met de afdeling dermatologie.

Schildwachtklierscintigrafie

Een melanoom kan uitzaaien naar de bloedbaan en lymfeklieren. Met een schildwachtklierscintigrafie (of sentinel node) brengen we in beeld of en via welke lymfeklieren een tumor zich zou kunnen uitzaaien. Dit doen we met behulp van radioactieve stof en een speciale camera. Dit is het eerste onderzoek om de lymfeklieren te lokaliseren.

FDG-PET-CT-scan

Dit is een bijzondere röntgentechniek waarbij u heel langzaam door een ringvormige scanner wordt bewogen. Deze scanner maakt veel afbeeldingen van kleine stukjes van het lichaam, een dwarsdoorsnede. Voor de PET-scan gebruiken we in veel gevallen FDG, een radioactieve stof die wordt toegediend via een infuus. Dit is een soort radioactief suiker. FDG kan de celdeling goed in beeld brengen omdat voor celdeling veel suiker nodig is. Afwijkende cellen hebben vaak een hogere suikerbehoefte dan gewone lichaamscellen en nemen hierdoor dus meer van de radioactieve suiker op. Een PET-scanner maakt deze cellen goed zichtbaar. In combinatie met de röntgenstraling van de CT-scanner in dit apparaat kunnen we vervolgens nauwkeurig de plaats van de cellen in het lichaam bepalen.

Behandeling

Een melanoom wordt bij voorkeur eerst door een kleine operatie verwijderd. Dit gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving door een dermatoloog of (plastisch) chirurg. Het weefsel dat is weggehaald wordt daarna onderzocht. In de meeste gevallen wordt daarna in tweede instantie rond het litteken nog iets meer weefsel weggehaald om de kans dat het melanoom terugkomt te verkleinen. Bij dikkere melanomen wordt vaak onderzocht of er sprake is van uitzaaiing in de lymfklier en wordt op de operatiekamer de eerste lymfklier (de poortwachtersklier) verwijderd zodat deze microscopisch kan worden onderzocht. We staan in nauw contact met de melanoomcentra van het Erasmus MC, het LUMC en het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis voor overleg en om patiënten te verwijzen als dat nodig is.

Samen beslissen over kanker

Als u kanker heeft, moet u vaak in korte tijd een besluit nemen over uw behandeling. Die behandeling kan ingrijpende gevolgen hebben voor uw leven, zowel op korte als op langere termijn. Om zelf mee te kunnen beslissen over uw behandeling informeert de specialist u zorgvuldig over de mogelijkheden, de gevolgen van de behandeling op uw dagelijkse leven voordat deze samen met u de uiteindelijke beslissing neemt. Weet ook dat u bedenktijd heeft.

Voordat u van de behandelend specialist een advies krijgt voor uw behandeling, wordt uw situatie met de andere specialisten van het behandelteam besproken. Deze specialisten werken intensief met elkaar samen en overleggen wekelijks over alle kankerpatiënten. Gezamenlijk stellen zij een advies voor uw behandelplan op. Meer informatie over samen beslissen krijgt u in deze video

Heeft u vragen?

Onze gespecialiseerde verpleegkundigen van de poliklinieken Dermatologie en Chirurgie beantwoorden graag uw vragen en hebben telefonisch spreekuur. U kunt op werkdagen bellen op (015) 260 43 91.

Heeft u vragen?

Onze gespecialiseerde verpleegkundigen van de poliklinieken Dermatologie en Chirurgie beantwoorden graag uw vragen en hebben telefonisch spreekuur. U kunt op werkdagen bellen naar (015) 260 43 91.

Second opinion?

Twijfelt u over de diagnose of het behandelplan? U heeft het recht om een second opinion aan te vragen.

Informeer naar de mogelijkheden en bel ons op (015) 260 39 46.

Handige links

Aanvullende informatie over kanker vindt u op:

Verwijsgids Kanker

Kanker.nl

De invloed van kanker op uw leven

Patiƫntenportaal

Direct naar Mijn Reinier de Graaf

Meer informatie over het patiëntenportaal.

E-mail notificaties ontvangen? Stel dit handmatig in.