Wetenschapsraad Reinier de Graaf kent stipendia toe voor wetenschappelijk onderzoek
Op 3 november heeft onze Wetenschapsraad weer een pitch event georganiseerd. Onderzoekers uit ons ziekenhuis kregen tijdens dit evenement de kans om een stipendium te krijgen.
20 november 2026
Het gaat om een stipendium (beurs) van maximaal €30.000 of maximaal €15.000 voor hun wetenschappelijk onderzoek. Hiervoor moesten zij in vijf minuten hun onderzoeksvoorstel presenteren en vervolgens eventuele vragen van het publiek beantwoorden. Tijdens deze editie waren er zeven pitches. De Wetenschapsraad kende uiteindelijk vijf stipendia toe, met een totaalbedrag van €60.784,89.
Sander Zielhuis, decaan Wetenschap en voorzitter van de Wetenschapsraad in Reinier de Graaf: “Het pitch event is een prachtige manier om zowel startend als lopend wetenschappelijk onderzoek direct vanuit het ziekenhuis te ondersteunen. Binnen ons ziekenhuis zijn er veel ambities op het gebied van onderzoek. En als Wetenschapsraad willen we de vruchtbare initiatieven ondersteunen.”
Hieronder is een korte samenvatting van elk onderzoeksvoorstel te lezen.
De klinische validatie van fosfatidylethanol (PEth) als alcoholmarker
Anne Bruinen en Lennard Dekker, Klinische Chemie (RHMDC)
Koolhydraatdeficiënt transferrine (CDT) is momenteel de meest gebruikte alcoholmarker in Nederland voor het monitoren van alcoholgebruik of onthouding over langere perioden. De betrouwbaarheid kan echter worden beïnvloed door onder andere leeftijd, zwangerschap, leveraandoeningen en transferrinevarianten. Voor detectie van alcoholgebruik in de afgelopen dagen kunnen de directe ethanolmetabolieten ethylglucuronide (EtG) en ethylsulfaat (EtS) in urine worden gemeten.
Fosfatidylethanol (PEth) is een specifiekere biomarker voor alcoholgebruik dan CDT en wordt in omliggende landen al veelvuldig toegepast. Hoewel de langetermijnstabiliteit van PEth in volbloed goed is onderzocht, is er weinig bekend over de stabiliteit op korte termijn. Dit is relevant voor de klinische praktijk, omdat bloedafnamelocaties niet altijd dicht bij het laboratorium liggen. Daarnaast ontbreekt een IVDR-gecertificeerde PEth-test. Onderzoek naar stabiliteit en klinische validatie kan bijdragen aan de ontwikkeling hiervan, in samenwerking met een commerciële leverancier. Ook wordt onderzocht of capillair bloed op commerciële ‘dried blood spot’-strips (Capitainer) de stabiliteit en bruikbaarheid verbetert.
Hoewel verbanden tussen alcoholconsumptie en afzonderlijke markers zijn beschreven, is de onderlinge correlatie tussen PEth, CDT en EtG beperkt onderzocht. Dit onderzoek richt zich daarom op deze correlaties in relatie tot recente alcoholconsumptie, de kortetermijnstabiliteit van PEth in volbloed en de stabiliteit van capillair bloed op Capitainer-strips.
Methode ontwikkeling en validatie intracellulair bepalen van micronutriënten
Katharina Moser, Quinty van Sliedrecht, Lennard Dekker en Linda IJsselstijn, Klinische Chemie (RHMDC)
De meeste interventiestudies met hoge doseringen van micronutriënten (MN’s) hebben wisselende klinische uitkomsten laten zien. In deze studies ontbraken betrouwbare diagnostische en monitoringmethoden om de functionele MN-status nauwkeurig te bepalen. Hierdoor kregen alle patiënten een vaste, hoge dosis monotherapie met micronutriënten, ongeacht hun individuele MN-status. Het is daarom essentieel om over te gaan naar gepersonaliseerde behandelstrategieën, gebaseerd op metabole sub-fenotypering van ernstig zieke patiënten. In dit project wordt gefocust op vitamine B1, B6, B9, C, D en E, evenals zink, koper en selenium.
Plasmaconcentraties van MN’s weerspiegelen echter mogelijk niet de functionele MN-status bij ernstig zieke patiënten, omdat micronutriënten tijdens kritieke ziekte vanuit de circulatie worden herverdeeld naar weefsels en organen. Er wordt daarom verondersteld dat cellulaire compartimenten, met name erytrocyten en leukocyten, een betere afspiegeling vormen van de intracellulaire MN-status.
Met eerdere subsidies is een methode ontwikkeld om erytrocyten en leukocyten snel en eenvoudig uit volbloed te extraheren en is een analysemethode voor intracellulair vitamine C opgezet. Met de huidige subsidie wordt hierop voortgebouwd door methoden te ontwikkelen en te valideren voor vitamine B1 en B6. Daarnaast worden de methoden voor de spoorelementen zink, koper en selenium verder ontwikkeld en afgerond.
PROVENT-HERNIA – Database: Practice of Ventilation and Surgical Characteristics in Patients Undergoing Abdominal Hernia Surgery
Jan-Willem Geerts, Intensive Care (in samenwerking met Chirurgie, Anesthesie)
Patiënten met grote buikwandhernia’s die operatief worden gereconstrueerd kunnen tijdens de operatie belangrijke veranderingen in de ademhalingsmechanica doormaken. Bij een grote hernia bevindt een deel van de buikorganen zich buiten de buikholte. Het terugplaatsen en corrigeren van de hernia kan leiden tot een toename van de intra-abdominale druk en mogelijk tot hogere luchtwegdrukken en moeilijkere beademing.
Eerdere studies tonen verbanden tussen intra-operatieve beademingsparameters (zoals driving pressure en mechanical power) en postoperatieve pulmonale complicaties, maar die gegevens zijn grotendeels afkomstig uit andere vormen van abdominale chirurgie en sluiten mogelijk onvoldoende aan op de specifieke fysiologie bij buikwandreconstructie.
Op dit moment is er beperkt inzicht in de huidige beademingsstrategie, in de veranderingen van de longmechanica en in de relatie met postoperatieve uitkomsten bij deze patiëntengroep. Daarom wordt in deze studie een database opgezet met klinische, chirurgische, ventilatie- en postoperatieve data. De analyses van deze data zullen inzicht geven in de huidige praktijk en dienen als basis voor vervolgonderzoek om de perioperatieve zorg te verbeteren. De data zal verzameld worden in Reinier de Graaf, Amsterdam UMC en SFG, centra met veel expertise en kennis van deze specifieke patiëntencategorie.
Patroon van post-traumatische artrose van de pols
Malou Slichter, Orthopedie (Reinier de Graaf/RHOC)
Na een intra-articulaire distale radius fractuur kan sneller artrose van het polsgewricht ontstaan. Artrose kan leiden tot pijnklachten en een slechtere functie van de pols. Behandeling is gericht op het voorkomen hiervan door een gipsbehandeling of operatie. In de DART I studie is onderzocht wat de beste behandeling is voor deze type breuk in ouderen op de korte termijn. De DART II studie onderzocht de mate van artrose op de lange termijn na 2 en 5 jaar na de fractuur.
Artrose van het radiocarpale gewricht wordt in de kliniek doorgaans geclassificeerd op röntgenfoto’s. Er zijn meerdere classificaties in de literatuur beschreven, waarbij de scapholunate advanced collapse (SLAC) classificatie het vaakst wordt gebruikt voor beschrijving van artrose in de pols.
Er is echter nog geen classificatiesysteem dat artrose in de pols beschrijft o.b.v. individuele radiologische karakteristieken. In dit onderzoek willen we met data van de DART studies onderzoeken of post-traumatische artrose na een distale radiusfractuur verloopt volgens een bepaald patroon aan de hand van individuele radiologische karakteristieken. We willen onderzoeken of dit patroon overeenkomt met de SLAC-classificatie en of deze overeenkomt met het normale degeneratieve proces. Als laatste willen we bekijken of het mogelijk is deze patroonherkenning te identificeren is met AI.
Endometriosis-associated dysmenorrhea and chronic pelvic pain and the role of transcutaneous electrical nerve stimulation: a proof of principle study (ENTENS-PoP study)
Ini Zwart, Nederlandse Endometriose Kliniek en Anesthesie
Endometriose is een chronische gynaecologische ziekte die gekenmerkt wordt door pijn, verminderde kwaliteit van leven en school-/werkverzuim. Behandeling kan zowel non-invasief, operatief of een combinatie van beide zijn.
Conservatieve therapie bestaat uit hormonale onderdrukking of pijnstilling. Hormonale therapie heeft niet altijd de voorkeur in verband met zwangerschapswens en bijwerkingen. Paracetamol en NSAIDs zijn de pijnstillende middelen van voorkeur, maar zijn vaak niet afdoende effectief. Opioïden worden het liefst vermeden. Chirurgische behandeling is een adequate manier om de pijn te verminderen, maar er blijft een risico op (ernstige) complicaties en recidief van endometriose en het brengt hoge kosten met zich mee. Daarom is verdere evaluatie van opties voor non-invasieve pijnbestrijding essentieel.
Transcutane elektrische neurostimulatie (TENS) wordt reeds gebruikt als complementaire therapie bij endometriose-geassocieerde pijn. De wetenschappelijke onderbouwing voor het effect van TENS is wisselend, mede omdat er grote verschillen zitten in het soort TENS-apparaat en de applicatie hiervan. Applicatie van de elektroden kan gedaan worden volgens de theorie van optimale stimulatie van de dorsale hoorn. Hoewel dit al wel in de praktijk toegepast wordt, is hier nog geen wetenschappelijk onderzoek naar verricht. Daarom wordt er onderzocht of dit werkzaam is bij vrouwen met chronische bekkenpijn en endometriose.
PRP (platelet-rich plasma): een nieuwe behandeling voor reukstoornissen
Dick Kooper, KNO – Heelkunde
Reuk is van groot belang voor onder andere het herkennen van gevaar, het sociale leven, en de inname van voedsel en drank. Bij patiënten met reukstoornissen is de kwaliteit van leven sterk verminderd. De prevalentie is duidelijk toegenomen sinds de uitbraak van COVID-epidemie, al varieert de geschatte prevalentie enorm. Er zijn verschillende reukstoornissen te onderscheiden, zoals hyposmie, anosmie, parosmie en phantosmie.
Bij reukstoornissen zijn verschillende behandelingen mogelijk, afhankelijk van de oorzaak van de stoornis: medicatie (lokale dan wel systemische corticosteroïden en anti-allergica), chirurgie, biologicals en reuktraining.
Sinds kort wordt platelet-rich plasma (PRP) als mogelijke behandeling aangeboden in Reinier. PRP is een autoloog concentraat van bloedplaatjes dat rijk is aan groeifactoren en cytokinen, welke angiogenese, celproliferatie en weefselregeneratie stimuleren. Klinische studies bij patiënten met reukstoornissen laten veelbelovende resultaten zien. Ook in Reinier zijn goede resultaten met deze behandeling. Nog niet gepubliceerde resultaten laten bij 47% van de patiënten een objectieve verbetering van de reuk zien. Subjectieve beleving is zelf hoger, aangezien patiënten verbetering ervaren van geuren die niet in de beschikbare testen gemeten kunnen worden. In deze studie wordt het gebruik van PRP, inclusief resultaten op de lange termijn, verder onderzocht.
Implementatie en evaluatie van geautomatiseerde patiënt-specifieke chirurgische instrumentarium in hand- en polschirurgie
Ian Blom, Radiologie (RdGG) en Orthopedie (RHOC)
Het gebruik van 3D PSG (patiënt-specifieke guide) neemt binnen de orthopedie enorm toe, met name in de hand-polschirurgie. Op basis van medische beeldvorming wordt een patiëntspecifieke mal geproduceerd, waardoor deze naadloos aansluit op de patiënt en ook de klinische uitkomsten significant verbetert. Dit komt vooral de patiënt zelf, maar ook de verkorte OK-tijd ten goede.
Echter is het analyseren en vervaardigen van deze guides een proces wat nu enkele dagen in beslag neemt. Vanuit een CT-scanopname moet een 3D-model van de hand/pols worden gemaakt waarmee een PSG kan worden ontwikkeld. Dit 3D-model wordt op basis van segmentatie van de gemaakte scan vervaardigd, waarbij alle contouren van zowel bot als spier en/of huid worden ingetekend. Dit is een secuur proces, zeker wanneer de botdelen een afwijkende stand hebben door bijvoorbeeld een fractuur of standsafwijking.
Het doel van dit onderzoek is het analyseren van de huidige werkwijze, het ontwikkelen van een optimale workflow en het implementeren van de geoptimaliseerde werkwijze, waarbij zowel procesuitkomsten als klinische uitkomsten worden meegenomen. Daarnaast worden gebruikers getraind en ondervraagd naar ervaringen en eventuele verbeterpunten.