Pubers drinken vooral alcohol omdat zij drank associëren met positieve ervaringen, zoals plezier op feestjes of het vieren van speciale momenten. Groepsdruk speelt een veel kleinere rol, in tegenstelling tot wat vaak wordt aangenomen. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van arts-onderzoeker Louise Pigeaud, verbonden aan de Alcoholpoli van het Reinier de Graaf ziekenhuis. Zij onderzocht de drinkmotieven van meer dan 34.000 jongeren van 15 en 16 jaar uit diverse Europese landen, waaronder Nederland. De uitkomsten kunnen belangrijke inzichten bieden voor effectieve preventieprogramma’s tegen alcoholmisbruik onder jongeren.
In het onderzoek, dat onlangs verscheen in Journal of Adolescent Health, werden meer dan 52.000 jongeren van 15 en 16 jaar uit 16 Europese landen gevraagd naar hun drinkgedrag. Ruim 34.000 van hen gaven aan wel eens alcohol te drinken, waarbij de meerderheid als reden noemde dat alcohol de sfeer op feestjes en andere sociale bijeenkomsten bevordert. Het kwam minder vaak voor dat jongeren drinken vanwege groepsdruk of persoonlijke problemen. Arts-onderzoeker Pigeaud: “Onze resultaten geven een realistischer beeld van het drinkgedrag van Europese pubers. Vaak wordt aangenomen dat jongeren drinken om erbij te horen, maar in werkelijkheid drinken ze vooral omdat ze het leuk vinden en alcohol in hun beleving bij sociale gelegenheden hoort.”
Nederlandse jongeren
Het onderzoek omvatte ook 1.288 Nederlandse jongeren. Van hen bleek bijna 2 op de 3 in het afgelopen jaar wel eens alcohol te hebben gedronken en 1 op de 3 was in die periode minstens één keer dronken geweest. Verder valt op dat zij – in vergelijking met hun Europese leeftijdsgenoten – nog lager scoren op drankgebruik vanwege groepsdruk of om persoonlijke problemen te vergeten. Pigeaud: “Dit laat zien dat ook in Nederland de positieve associatie met alcohol nog een probleem is. Uit het onderzoek blijkt bovendien dat die positieve associatie het risico op alcoholvergiftiging verhoogt bij pubers, wat weer kan resulteren in een ziekenhuisopname. Zeker bij jongeren is het dus belangrijk dat we het idee ontkrachten dat je alcohol nodig hebt om er een leuke avond van te maken.”
Preventie
Pigeaud hoopt dat de onderzoeksresultaten kunnen bijdragen aan effectievere preventiestrategieën, die de normalisering van alcohol in de samenleving tegengaan. “Bijvoorbeeld door alcoholreclames in te perken, omdat daar de band tussen drank en feestelijke momenten vaak in stand wordt gehouden. Ook ouders en opvoeders kunnen zich nog bewuster zijn van hun invloed bij het normaliseren van alcohol, zoals de overheidscampagne ‘Zien drinken, doet drinken’ al liet zien. Daarnaast blijft het belangrijk dat we de schadelijke effecten van alcohol voor jongeren blijven benadrukken. Denk aan een verhoogd risico op psychische problemen, hersenschade of op de lange termijn kanker. Maar ook riskant seksueel gedrag, criminele activiteiten en slechtere schoolprestaties vormen risico’s. Daarom blijft ook preventie op middelbare scholen van groot belang.”